Tuesday, September 1, 2015

साफ-सफाई…

दसरा-दिवाळी कोणताही सण असो आपण पहिल्यांदा करतो ती घराची साफ-सफाई… रंग-रंगोटी… 
आई स्वैपाक घरातली सगळी भांडी घासून पुसून लक्ख करते… थोड्याफार वस्तू इकडे तिकडे होतात… काहींची जागा बदलते आणि आई पुन्हा आपलं किचन हव तसं लावून घेते…. 
आपणही मग उगाचंच घरतल्या वस्तूंची रचना बदलू पाहतो… थोडा बदल करायच्या नादात चांगलच काम वाढवून ठेवतो… आईसाठी… ;) आणि शेवटी पुन्हा एकदा सगळ होतं तसं ठेऊन टाकतो… :) तर अशी असते आपली साफ-सफाई… 

या सफाई मधलाच एक महत्वाचा भाग म्हणजे माळा साफ करणे… हल्लीच्या घरात माळा उरलाच नाहीये म्हणा… :( 
असो… माळा म्हणजे तशी अडगळीची जागा… सगळ्या जुन्या पुराण्या वस्तू तिथेच सापडतात… आणि तो साफ करताना गवसतात कित्येक जुन्या आठवणी… एकेका वस्तूशी घट्ट जोडलेल्या भावना… या सगळ्यांना पुन्हा एकदा उजाळा मिळतो… 
माळ्यावर अशा बऱ्याच वस्तू असतात… तुमची लहानपणीची पहिली-वाहिली सायकल… शाळेचं जुनं दप्तर… त्यातली ती जुनी कंपास-पेटी… जुनी पुरानी कपडे… तुमची फेवरेट bat सुद्धा तिथेच धूळखात पडलेली सापडते… जुनी पुस्तकं, जुन्या वह्या… अर्धवट लिहून ठेवलेल्या डायऱ्या…. अन त्या प्रत्येक पानात जपलेल्या जुन्या आठवणी…. :)

माळा आवरायचा…. नको असलेल्या वस्तू फेकून द्यायच्या या उद्देशाने सुरु केलेलं काम आपण विसरूनच जातो… आणि मन त्या आठवणींमध्ये गुरफटून जातं… यातली एकही वस्तू कितीही निरुपयोगी असली तरी टाकून न देता साफसूफ करून ठेवली जाते… आणि माळा पुन्हा एकदा गच्च भरलेला राहतो वस्तूंनी आणि आठवणींनी…. 

आपलं मनही कितीतरी आठवणी साठवून ठेवतं… अगदी आपल्याला काळात नसताना घडलेली एखादी घटना सुद्धा आपल्याला लख्ख आठवत असते… सुख-दुःखाच्या, प्रेमाच्या, मैत्रीच्या, कितीतरी आठवणी मनाच्या माळ्यावर वर्षानुवर्षे साठलेल्या असतात… 
मग म्हटलं… आज या मनाची साफसफाई केली तर……!!! होईल ते शक्य….????
आज सहजंच वाटलं… या मनाची करावी साफ-सफाई… 
काढून टाकाव्या अशा आठवणी… ज्यांची खरच काही गरज नाही… 
अन साफसूफ करून ठेवाव्या…  जवळच्या अशा काही…
जीवापाड जपलेल्या… ज्यांच्या शिवाय मी जगू शकत नाही…
ठरवलंच होतं आज… सगळं साफ करून टाकायचं…
मनावरचं नको असलेलं ओझं… आज कायमचं झटकायचं…
कुठून करावी सुरुवात म्हणून पहिल्यांदा बालपण निवडलं…
बऱ्याच सापडल्या आठवणी…  ज्यांनी मला घडवलं…
आईची शिकवण… अन आजीच्या अर्धवट आठवणाऱ्या गोष्टी…
बाबांनी दिलेला सल्ला…  अन फक्त मित्रासोबत शेयर केलेल्या गोष्टी…
शुल्लक कारणावरून… भावंडांसोबत केलेली टोकाची भांडणं…
आणि त्यांच्यासाठीच दादा बनून गल्लीतल्या पोरांना बडवणं…
मित्र मैत्रिणी खास दोस्त शाळा घर आणि असं बरंच काही…
सगळंच आजही हवं होतं… टाकून द्यावंसं काही वाटलंच नाही…
मग निवडलं तारुण्य…. सुखद सौंदर्याने बहरलेलं… 
आठवणींच्या कित्येक कळ्यांनी… आजही टवटवीत असलेलं…
कोवळ्या ओठांवर फुटलेलं… पहिलं वहिलं ते मिसरूड…
अन कधीही एका जागी न स्थिरावणार आमचं बूड…
आठवलं ते पहिलं प्रेम अन ती अप्सरा स्वर्गाची…
आठवणीतली एक रम्य… पहाट जणू ती प्रेमाची… 
आणि आठवला… ती सोडून गेली तो काळाकुट्ट दिवस…
अन दुसरी लवकर मिळो म्हणून गणपतीला केलेला नवस… :)

आठवला… माणसांच्या गर्दीत जिवलगांचा… नकळत सुटलेला हात… 
अन जीवघेण्या त्याच दुखात जागून काढलेली रात…
समज गैरसमजांचे नको असलेलं एक विचित्र मायाजाल… 
काय मिळवलं आणि काय गमावलं हा नेहमीचाच सवाल… 
कधी आपल्याच माणसांशी करावा लागलेला न संपणारा लढा 
रक्तबंबाळ झालेल्या भावनांचा आपल्याच पायाखाली साचलेला सडा… 

तरुणपणाची मस्ती, जिद्द, उतावळेपणा… सगळंच आठवत होतं…
अन त्यातून भोगावं लागलेलं बरच काही… मनाच्या डोळ्यातून वाहत होतं…
आयुष्यात लागलेली पहिली ठेच… पहिलं अपयश, पहिला आनंद…. सगळे एकाच रांगेत उभे होते…
सुख टाकावं कि दुखं पुसावं… काहीच काळात न्हवते…
नाही होय करत… पुन्हा सगळ तसाच ठेवलं…
तरुणाईच्या आठवणीतलंही काहीच नाही टाकलं….
संसाराच्या आठवणींचही असंच काहीसं झालं…
दोघांतलं प्रेम असो वा भांडण काहीच टाकता नाही आलं…
सोबत वाटून घेतलेला प्रत्येक क्षण आठवण बनून उभा होता 
कधी गोड हसू तर कधी आमच्यासाठी नवा धडा घेऊन उभा होता…
कडू -गोड सगळ्याच आठवणी… आज जवळच्या वाटत होत्या… 
आणखीनच दाट कोरल्या गेल्या… ज्या खरंच विसाराव्याशा वाटत होत्या…
आजवरचा हिशोब मांडून झाला… टाकून द्यावीशी एकही आठवण सापडली नाही…
आवरून ठेवलं मन पुन्हा… कोणतीही आठवण मीच हरवू दिली नाही…

सहज वळून पाहिलं… मनात अजून बरीच स्पेस उरली होती…
आयुष्यातल्या प्रत्येक आठवणीसाठी… एकतरी जागा राखीव होती…
पण खरं सांगायचं तर…. 
आता कळलंय… या मनाच्या साफ-सफाईची खरंच काही गरज न्हवती…. :)
- टिंग्याची आई
माळ्यावरची एखादी वस्तू खूपच जीर्ण झाली तर कदाचित टाकून देता येईलही… पण या मनातली कोणतीही आठवण कितीही त्रास देणारी किंवा नकोशी असली तरी टाकून देत येत नाही… आपण पुन्हा ती घासून-पुसून स्वच्छ करून ठेवतो…. अगदी शेवटपर्यंत… एक एक आठवण जीवापाड जपून…. :)